تبلیغات
شاخه طوبی

شاخه طوبی
سید علی لب تر کند جان را فدایش می کنم 
نویسندگان

تهیه و تنظیم: زهرا سلطانی/ خبرنگار اجتماعی برنا

        

 صحن آیینه، گنبد طلا و مناره های بلند لاجوردی، اینجا شکوهی آفریده اند دیدنی. نوشیدن جرعه ای از سقاخانه حرم به رسم تیمم و تبرک، عطش جان را فرو می نشاند. در این آستانه، بانگ طبل های نقاره خانه، دل های خواب زده را به بیداری نوید می دهد و انبوه دل های بیدار همراه کبوتران حرم به پرواز در می آیند.

احمد اقوام شکوهی متولد 1305 و سرنواز نقاره خانه حضرت است و از 19 سالگی به نقاره زنی مشغول است. می گوید: 66 سال است که هر روز صبح و شب نقاره می زند و افتخار داشته 66 تولد امام رضا را در خدمت نقاره خانه حضرت باشد.

- آقای اقوام شکوهی فکر می کنید تا کی توفیق نقاره زنی حضرت را داشته باشید؟

من گفته ام که تا وقتی خداوند عمر بدهد و تا زمانیکه حضرت رضا (ع) من را بخواهد، دست از نقاره زنی نمی کشم.

- چه ساعت هایی نقاره می زنید؟

هر روز صبح و شب. 20 دقیقه قبل از طلوع آفتاب شروع می شود تا زمانیکه آفتاب کاملا طلوع کند و 20 دقیقه مانده به غروب آفتاب شروع می کنیم تا زمانیکه آفتاب کاملا غروب کند. در ایام ولادت 1 ساعت بعد از غروب آفتاب در شب تولد نقاره می زنیم که به نقاره شب عید معروف است و همچنین صبح روز تولد 1 ساعت بعد از طلوع آفتاب نقاره زده می شود که به نقاره روز عید معروف است.

نقاره نوازی که به آن نوبت نوازی و نفیر نوازی نیز گفته می شود، آیین باستان و پیشینه ای کهن دارد و از سالیان دور بر فراز امارات حکام نواخته می شد و از علایم حاکمیت و قدرت بود.

سوابق نقاره خوانی در آستان مقدس رضوی به قرن نهم باز می گردد. آیین نقاره نوازی در بارگاه رضوی که سلطان سریر ارتضاء است به نشان شکوه و جلال آن بارگاه و تکریم آن امام رئوف معمول گردید و جزء رسوم آن حرم مطهر درآمد.

نقاره
زنان یازده نفر هستند و به نوبت انجام وظیفه میکنند. در آستان قدس به آنها «عملهی شکوه» میگویند. نقاره به وسیله «طبل» و «کرنا» نواخته میشود. طبلها ذکری ندارند و فقط به عنوان «کوس شادمانه » و همنواز از شروع تا خاتمه با کرناها نواخته میشوند. در صورتی که کرناها ذکری دارند که سینه به سینه تا به امروز نقل شده است و بدین شرح است:

دست اول: «سرنواز»، سردسته کرنا نوازها، کرنا را به طرف گنبد حضرت به عنوان سلام میگیرد و میدمند: «سلطان دنیا و عقبی علی بن موسی الرضا »

پس نوازان که تعداد آنها چهار نفر است، جواب میدهند: «امام رضا»

سرنواز مجدداً با سر کرنا به طرف گنبد حضرت اشاره میکند و چنین مینوازد: «امام رضا»

پس نوازان جواب میدهند: «غریب»

دست دوم: کرنای سرنواز ذکر میکند « مولی مولی مولی علی بن موسی الرضا »

پس نوازان جواب میدهند: «رضا جان»

سرنواز، سر کرنا را به طرف گنبد میگیرد و ذکر میکند: «یا امام غریب، یا امام رضا»

دست سوم: کرنای سرنواز ذکر میکند: «دوران دوران امام رضاست »

در این موقع طبالها به عنوان شادی طبلهای خود را به صدا در میآورند. این طبل به «کوس شادمانه» معروف است.

مجدداً سرنواز ذکر میکند: «دوران دوران امام رضا، دادرس بیچارگان»

پس نوازان پاسخ میدهند: «ای دادرس درماندگان»

موقعی که پس نوازان میخواهند کرنای خود را بر زمین بگذارند، سرنواز میگوید: «فریاد رس»

- به جبران خدمتی که به نقاره خانه حضرت می کنید، از آقا چی می خواهید؟

هرچه در این خانه خدمت کنم کم کرده ام. تا وقتی که خدا به من عمر دهد و امام رضا (ع) من را به غلامی قبول داشته باشد، خدمت خواهم کرد. 85 ساله هستم و هر چه در طول عمرم داشتم و دارم از امام رضاست. یکی از معجزات امام رضا در زندگی هر روز من این است که وقتی می خواهم صحن هدایت را رد شوم، تا به مناره برسم ناخودآگاه سرعتم زیاد می شود و نمیدانم چگونه این پله ها را بدون هیچ ناراحتی و سختی بالا می آیم و این توفیق حضرت است که بلندی پله های مناره بر من اثری ندارد.

اینجا پله ها همه روزه صبح و شام شاهد قدم هایی هستند که بی قرار و رضا رضا گویان از آنها عبور کرده است.

روزهای سپری شده از زندگی حاج احمد، سرنواز نقاره خانه، آیینه تمام نمای کارستان عشق است. عشقی که در سنین بالای 80 سالگی هنوز هم حاج احمد را صبح و شام به بلندی های حرم می کشاند.

حاج احمد می گوید: صبح ها یک ساعت قبل از شروع نقاره نوازی به بالای مناره می آیم تا طبل ها را امتحان کنم، نماز صبح را همین جا می خوانم، کم کم رفقا می آیند و نقاره نوازی را شروع می کنیم.

خوش به سعادتش، با چه ذوقی از سلام دادن به حضرت سخن می گوید؛ روزی 10-12 مرتبه به حضرت سلام می دهم. وارد صحن که می شوم تا وقتی که از صحن خارج می شوم، چندین بار سلام می دهم. تا به حال نشده که نقاره خانه را تعطیل کنم. هر اتفاقی هم که بیافتد، من آمده ام. اینجا برای من از همه جا افضل تر است.

- یکی از عنایاتی که حضرت به خانواده شما داشته را می فرمایید؟

کل زندگی من با عنایت حضرت رونق گرفته. یک روز من در حال رفتن به حرم بودم، لباسم را پوشیده بودم که همسرم گفت چند روزه قلبم ناراحته. او را به دکتر فرستادم و خودم راهی حرم شدم. در مسیر بودم که با من تماس گرفت و گفت می تونی بیای درمانگاه؟ وقتی رفتم، دکتر نوار قلب را داد دستم و گفت سریع باید برسونید بیمارستان هاشمی نژاد. به من گفت: چرا با لباس فُرم اومدی؟ گفتم داشتم میرفتم حرم، با لباس نیومدم که تحویلم بگیرید. وقتی فهمید باید برم نقاره خانه گفت تو برو ما خودمون کارهاش رو انجام میدیم. به امام رضا سپردمش و رفتم. کار نقاره خانه که تمام شد برگشتم درمانگاه. دکتر دستش رو گذاشت روی شونه ام گفت همسرت رو ببَر، مشکلی نداره! برای ما هم دعا کن.

- در شب ولادت از حضرت چه می خواهید عیدی بگیرید؟

من فقط عاقبت به خیری در آخرت رو می خوام، چون در دنیا هر چی دارم، از عنایت حضرت است.

گوش کن، صدای خورشید می آید در فراز و فرود دست ها و در میان تموج آواها و نواها. در هیاهوی حاجت ها و خواسته ها، از فرازستان کرنا و فرودستان نقاره ها. اینجا خانه هشتمین سپیده عصمت است، همانجا که تمام خورشیدها به بهانه زیارت گنبد طلایی اش غروب می کنند.

زندگی جاریست رفیق...




[ شنبه 16 مهر 1390 ] [ 08:42 ب.ظ ] [ زهرا سلطانی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :